Türkiye'nin tarımsal üretim haritası 2025'te önemli ölçüde daraldı. TÜİK'in 26 Aralık'ta açıkladığı veriler, bitkisel üretimde hemen hemen tüm ana gruplarda düşüş olduğunu gösteriyor. Özellikle meyve ve tahıl üretimindeki sert azalışlar dikkat çekiyor. Yaşanan don olayları ve yaygın kuraklığın bu tabloda etkili olduğu öngörülüyor. Üretim miktarları, 2025 yılında bir önceki yıla göre; tahıl ve diğer tarla ürünlerinde %9, sebzelerde %0,9, meyve grubunda (içecek ve baharat bitkileri dahil) ise %30,9 oranında azaldı. Üretim miktarları tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde 68,1 milyon ton, sebzelerde 33,3 milyon ton, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde ise 19,6 milyon ton olarak gerçekleşti.
2025 Yılında Üretimi En Fazla Azalan Ürünler
1-Kiraz: %70,6
2-Antep Fıstığı: %61,5
3-Elma: %48,3
4-Şeftali: %46,1
5-Nektarin: %44,1
6-Fındık: %38,5
7-Ceviz: %38,2
8-Limon: %34,4
9-Zeytin: %34,7
10-Üzüm: %27,5
11-Arpa: %25,9
12-Çavdar: %20,9
13-Soya: %17,4
14-Portakal: %17,5
15-Buğday: %13,7
16-Ayçiçeği: %11,8
17-Nar: %10,2
18-Domates: %7,6
19-Patates: %7,2
20-Kapya Biber: %4,7
Tahıl ve Tarla Ürünlerinde Gerileme
Tahıl ürünleri üretim miktarları 2025 yılında bir önceki yıla göre %12,3 oranında azalarak yaklaşık 34,2 milyon ton olarak gerçekleşti.
Buğday üretimindeki %13,7 ve arpadaki %25,9’luk sert düşüş, Konya Havzası başta olmak üzere İç Anadolu’daki kuraklık baskısının arttığını gösteriyor. Çavdar (%20,9) ve yulaf (%26,3) gibi geleneksel olarak daha dirençli kabul edilen ürünlerdeki kayıplar, su stresinin kritik eşiği aştığına işaret ediyor.
Kuru baklagiller grubunda nohut, kuru fasulye ve kırmızı mercimek üretimi sırasıyla yaklaşık 413 bin ton, 247 bin ton ve 250 bin ton oldu. Yumru bitkilerden patates ise bir önceki yıla göre %7,2 oranında azalarak 6,4 milyon ton üretildi.
Yağlı tohumlardan soya üretimi %17,4 oranında azalarak yaklaşık 149 bin ton, ayçiçeği üretimi ise %11,8 oranında azalışla yaklaşık 1,9 milyon ton oldu. Şeker pancarı üretimi %2 oranında azalarak yaklaşık 22 milyon ton olarak gerçekleşti.
Kiraz ve Antep Fıstığında Sert Düşüş
Sebze üretimindeki azalış %0,9 ile nispeten sınırlı kalırken (33,3 milyon ton), meyve ve baharat bitkilerindeki %30,9’luk genel gerileme, en çok kıyı havzalarını ve geçiş bölgelerini vurdu. En dramatik düşüşler kirazda (%70,6), Antep fıstığında (%61,5) ve elmada (%48,3) yaşandı. Özellikle zeytin (%34,7), limon (%34,4) ve portakaldaki (%17,5) kayıplar Ege ve Batı Akdeniz havzalarını etkiledi. Sert kabuklu meyvelerden fındıkta %38,5 ve cevizde %38,2 üretim azalışı oldu.Karpuz ve kuru soğanda üretim artarken; domateste %7,6, salçalık biberde %4,7 oranında azalış görüldü.
Kaynak: TÜİK
