Karahantepe’de 2019 yılında başlayan arkeolojik kazılar yeni yapılar ve buluntular ortaya çıkarmaya devam ediyor. 2026 yılı kazı sezonunda da yerleşimin mimari yapısı ve Neolitik toplumların sanatsal üretimine ilişkin önemli veriler elde edildi. Bu buluntular arasında, insan ve hayvan figürlerini aynı kompozisyonda bir araya getiren ve daha önce benzerine rastlanmayan bir üsluba sahip yaklaşık 70 santimetre yüksekliğindeki kompozit heykel de yer alıyor.
11 Bin Yıl Önce Bırakıldığı Yerde Bulundu
Leoparın sırtında oturan bir insanı betimleyen heykel, yaklaşık 11 bin yıl önce yerleştirildiği yerde bulundu. İnsan figürünün hayvanın üzerinde oturduğu kompozisyon, Karahantepe’de daha önce karşılaşılan insan ve hayvan betimlemelerine yeni bir örnek oluşturuyor.
Heykelin bulunduğu yapının yaklaşık 3 metre çapında olduğu belirlendi. Zemini yassı taşlarla kaplanan yapının duvarları boyunca bir seki uzanıyor. Heykel de bu sekinin üzerinde, yapı içindeki özgün konumunu koruyarak bulundu.
Eserin insan ve hayvanı tek bir gövdede buluşturan kompozit yapısı, Çanak Çömleksiz Neolitik Dönem’de insan-hayvan ilişkilerinin görsel anlatımındaki çeşitliliği gösteriyor. Karahantepe’de daha önce de insan ve hayvan figürlerini bir araya getiren üç boyutlu heykeller bulunmuştu.
Leopar Taşıyan Heykel
Karahantepe’de insan ve hayvan ilişkisini yansıtan en dikkat çekici eserlerden biri de sırtında leopar taşıyan insan heykeliydi. Yaklaşık 11 bin yıl öncesine tarihlenen bu heykelde leopar, insanın sırtında taşınır şekilde betimlenmişti. Kazı Başkanı Prof. Dr. Necmi Karul, leoparın canlı, hareketli ve atılmaya hazır görünümünün eserin dikkat çekici özelliklerinden biri olduğunu belirtmiş, insan ile hayvan arasındaki ilişkinin Neolitik Dönem'de günümüzden farklı bir anlam taşıdığına dikkat çekmişti.
Fotoğraf: Bekir Köşker / Karahantepe Kazı Arşivi
Yeni bulunan eser, Karahantepe’de insan ve leopar arasındaki ilişkinin farklı biçimlerde betimlendiğini gösteren buluntular arasındaki yerini aldı. Aynı zamanda yaklaşık 11 bin yıl önce yaşayan toplulukların yalnızca gündelik yaşamlarını sürdürebilecekleri araçları üretmekle kalmadıklarını; insan, hayvan ve çevre arasındaki ilişkileri karmaşık görsel anlatımlarla ifade ettiklerini ortaya koyuyor. Karahantepe’deki kazılar, kamusal yapılar, konutlar, dikilitaşlar ve çok sayıda insan ve hayvan heykeliyle Çanak Çömleksiz Neolitik Dönem toplumlarının gelişmiş bir mimari ve sanatsal anlayışa sahip olduğunu gösteriyor. Yeni heykel de bu üretim geleneğinin farklı bir örneğini ortaya koyuyor.
