Antalya’da düzenlenen COP31 zirvesi sona ererken, Greenpeace aktivistleri 1.900 yıllık Hadrian Kapısı’nın kemerleri altında "Tarih İzliyor" (History is watching) pankartıyla dünya liderlerine seslendi. Zirveden çıkacak nihai çerçeve karar metninin ikinci taslağı, fosil yakıtlardan çıkış taahhüdünün metinden çıkarılması ve yerine fosil yakıtların ömrünü uzatacak karbon yakalama ve depolama (CCS) hedefinin eklenmesi nedeniyle ciddi tepki topladı.
Greenpeace, 1,5°C hedefini hayatta tutabilmek için fosil yakıtlardan çıkış sürecinin hızlandırılmasını ve adil iklim finansmanının sağlanmasını talep ediyor. Taslakta yer alan "35’e 35" elektrifikasyon hedefinin nasıl uygulanacağının belirsiz bırakılması ve CCS gibi kömür, petrol ve gaza can simidi olan yanlış çözümlerin metne girmesi, iklim mücadelesinde büyük bir geri adım olarak değerlendiriliyor.
Gelişmiş ülkelerin iklim finansmanı konusunda yetersiz kalması, krizin bedelini en ağır ödeyen gelişmekte olan ülkeler aleyhine uçurumu büyütüyor. Fosil yakıt devlerinin rekor düzeyde kâr açıkladığı bir dönemde, uyum finansmanının üç katına çıkarılması ve borç yaratmayan gerçek fonların devreye sokulması kritik önem taşıyor. Greenpeace temsilcileri, COP31 Başkanı Türkiye ve Müzakereler Başkanı Avustralya'ya iklim adaletini merkeze alma çağrısı yaparak, Antalya'dan çıkacak kararın tarih tarafından bir miras ya da büyük bir ders olarak hatırlanacağını vurguluyor.
Greepeace Türkiye’nin basın açıklamasının tam metni:
COP31 sona ermek üzere, nihai çerçeve karar bekleniyor. Greenpeace nihai metin için iki temel talebini tekrarlıyor: Fosil yakıtlardan çıkış sürecini hızlandırmak ve adil iklim finansmanı ile ülkeler arasındaki uçurumun, gelişmekte olan ülkeler lehine kapatılması.
Çerçeve karar için perşembe günü yayımlanan ikinci taslak metni, kabul edilemez ögeler içeriyor. İlk taslaktaki fosil yakıtlara yapılan atıf metinden çıkarıldı; “35’e 35” elektrifikasyon hedefi ana hatlarıyla belirtildi ancak bu hedefe nasıl ulaşılacağı fazlasıyla havada bırakıldı.
Dahası, çıkış bir yana fosil yakıtların ömrünü uzatacak karbon yakalama ve depolama (CCS) hedefi taslak metne eklendi.
Nihai çerçeve karar beklenirken, Greenpeace Türkiye aktivistleri bugün (20 Kasım) sabah erken saatlerde, Antalya’nın simge tarihi yapılarından biri olan 1.900 yıllık Hadrian Kapısı’nın kemerleri altındaydı. “History is watching” (Tarih İzliyor) yazılı pankartlarla COP31'i fosil yakıtlara son vermek için harekete geçmeye çağırdı. Hadrian Kapısı’ndaki mesajı COP31’in gerçekleştiği Antalya’da ve dünyanın dört bir yanında da insanlar kendi dillerinde paylaştı: “Dünya izliyor.”
Greenpeace Türkiye Sosyal ve Ekonomik Sistemler Kampanyaları Sorumlusu Berk Butan
“COP31'in son günlerinde, fosil yakıtlardan çıkışı görmezden gelen, karbon depolama gibi yanlış çözümleri içeren ve iklim finansmanını boş vaatlere indirgeyen zayıf uzlaşmalarla yetinemeyiz. Antalya, 1,5°C hedefini canlı tutan, adil ve iddialı bir sonuç ortaya koymalı; bu sonuç, krizi yaratan kirletenlerin bedel ödediği, borç yaratmayan gerçek fonlarla desteklenmeli. Hadrian Kapısı’ndaki eylemimiz, liderleri COP31’in son saatlerinde tarihî bir adım atmaya çağırıyor! Gelecek kuşaklar ve tarihçiler, Antalya’da alınan kararları unutmayacak: Bu karar tarihe övünülecek bir miras olarak da geçebilir, ders çıkarılacak bir hikaye olarak da.
COP31 Başkanı Türkiye ve Müzakereler Başkanı Avustralya iklim adaletini önceliklendirmeli ve gelişmiş ülkelerle gelişmekte olan ülkeler arasındaki uçurumun kapatılmasına yardımcı olmalı. Bu da gerçek iklim finansmanını ve adil dönüşümü nihai kararın merkezine koymak anlamına geliyor. İnsanlar izliyor, dünya izliyor, tarih izliyor.”
Greenpeace Uluslararası İklim Politikası Uzmanı Tracy Carty
“COP31'in odağı fosil yakıtlardan çıkmak olmalı, oysa elimizde fosil yakıtları korumaya çalışan bir metin var. 1,5°C’yi korumak için mücadele ettiğimiz bir dönemde bu, derin bir adaletsizlik. Dünyanın en sert fosil yakıt krizinin ve iklim krizi nedeniyle ağırlaşan El Niño’nun ortasında felakete doğru sürükleniyoruz! Çerçeve karar taslağının mevcut haliyle kabulü büyük bir geri adım olur ve bu kabul edilemez.
Fosil yakıtlardan çıkışa dair bir atfın atlanması ve karbon yakalama ve depolama için bir hedef eklenmesi, dünyaya kesinlikle yanlış bir mesaj veriyor. Burada fosil yakıtları aşamalı olarak sonlandırmak için bulunuyoruz; onların kullanımını uzatmak ve karbonsuzlaştırmak için değil. Elektrifikasyon hedefi, yenilenebilir enerjiyi teşvik edecek ve fosil yakıtların yerini alacak şekilde güçlendirilmeli; etkisi de kömüre, petrole ve fosil gaza can simidi uzatan bir CCS hedefiyle boşa çıkarılmamalı.
Finansman konusunda ise gelişmiş ülkelerin çoğu eli boş geldi; beş uluslararası petrol ve gaz şirketi bu yıl şimdiden 130 milyar ABD dolarının üzerinde kâr elde etti ve dünya ilk dolar trilyonerini gördü. Gelişmiş ülkeler, iklim değişikliğinin bedelini canlarıyla ödeyen gelişmekte olan ülkelere finansman sağlamamayı nasıl haklı gösterebilir? Finansman konusunda daha iyi bir anlaşma sağlanmazsa COP31, adaletsizliği yıllarca pekiştirme riskiyle karşı karşıya. İşe, uyum finansmanını üç katına çıkarma taahhüdünü yerine getirerek başlanmalı. Zaman daralıyor.”