Aydın Adnan Menderes Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Çekilmez başkanlığında Tralleis Antik Kenti’nde yürütülen kazılarda ortaya çıkarılan havuzun, gymnasiumda eğitim gören gençler tarafından kullanıldığı düşünülüyor. Antik Çağ'da bu soğuk su yüzme havuzları özellikle hamam komplekslerinin orta kısmında kullanılıyordu. Sıcak yaz aylarında hamama gelen kişiler tarafından kullanılsa da burada eğitim alan çocuklar bu havuzda yüzme öğreniyordu.
Hamam Gymnasium kompleksinin frigidarium bölümünde yer alan, 37 metre uzunluğunda ve 12 metre genişliğindeki, yaklaşık 300 kişilik 2 bin yıllık antik havuzun derinliği ise 1,5 metre. Yaklaşık 40 bin metrekarelik Hamam Gymnasium kompleksi içerisinde caldarium, tepidarium ve frigidarium gibi Roma hamam mimarisinin önemli bölümleri yer alırken, frigidarium bölümünde 2022 yılında başlayan kazı ve restorasyon çalışmaları bu yıl tamamlandı.
Tralleis Antik Kenti
Antik kent, Aydın ilinin kuzeyinde, Kestane dağlarının hemen güney yamacındaki plato üzerinde yer almaktadır. İl merkezine bir kilometre uzaklıkta olan kent, Argoslular ve Tralleisliler tarafından kurulmuştur. Menderes havzasının verimli toprakları üzerine kurulmuş olan bu kent, MÖ 334 yılında İskender tarafından alınmasından sonra Helenistik krallıklar arasında sık sık el değiştirmiştir.
Tralleis’te bugün ayakta kalan tek yapı “Üç Gözler” olarak adlandırılan 2. yüzyılda yapılmış olan, antik çağın eğitim, spor ve kültür açısından önde gelen yapılarından olan gymnasiuma ait kalıntıdır. Roma dönemine ait bir hamam, tiyatro, agora ve stadium kentin diğer yapılarındandır.
İlk Çağ’da, ürettiği deriler ve kırmızı renkli çanak çömlekler ile ünlü olan kent, Apollonios ve Tauriskos isimli iki büyük yontu ustasını ve Ayasofya’nın mimarlarından Anthemios’u da yetiştirmiştir. Bizans İmparatoru Iustinianus, Ayasofya’nın yapımında mimar olarak Miletoslu Isidoros’u ve Tralleisli Anthemios’u görevlendirmişti. Anthemios matematikçi, Isidoros ise geometri ve mekanik bilginiydi. Heykel sanatının dünyaca ünlü iki heykeli olan “Farnese Boğası” ve “Genç Atlet” isimli heykeller de Tralleis’in gün yüzüne çıkan harikalarındandır.
Dünyanın En Eski Bestesi
1883 yılında İzmir-Aydın demiryolunun yapımı sırasında ortaya çıkan MS 2. yüzyıla ait Seikilos’un yazıtının notaya dökülmüş en eski yazılı kayıt örneklerden biri olduğu kabul ediliyor. Antik dönemlerden günümüze dek küçük parçalar halinde çok az sayıda şarkı gelmiştir. Seikilos’un eseri ise bütün halinde ele geçmiş olması nedeniyle önemlidir. Yazıtı önemli kılan bir diğer husus ise güftenin her hecesinin üzerinde birer notanın yer almasıdır. Yuvarlak gövdeli sütunun üzerinde iki bölümden oluşan şiir bulunmaktadır. Kısa şarkı, çok zevkli, aynı zamanda hüzünlü bir iç dünyanın dışa vurması olup, yaklaşık iki bin yıldır 'Seikilos Ağıtı' (Seikilion) adıyla bilinen bir müzik eseridir. Eser, günümüzde Kopenhag Milli Müzesi’nde sergilenmektedir.
Seikilos Mezar Kitabesi
"Ben bir mezar taşıyım,
bir simge,
Seikilos ölümsüz anıların
bir işareti olarak beni buraya koydu.
Yaşadığın müddetçe parla,
Hiçbir şeyin seni üzmesine izin verme,
Hayat çok kısa,
Ve zaman herkesten payını ister."
“Euterpes’in oğlu Seikilos bunu henüz hayatta iken yaptırdı.” yazmaktadır.
Kaynak: Aydın İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.
