Oxfam tarafından Kirletenler Günü (Pollutocrat Day) olarak adlandırılan gün, süper zenginlerin iklim krizini körüklemede ne kadar orantısız bir sorumluluğa sahip olduğunu vurguluyor. Her yıl küresel ısınmayı 1,5°C ile sınırlamak için kişi başına izin verilen karbon emisyonu bütçesi hesaplanıyor. Bu hesaplamalar, teoride adil bir dağılım varsayımına dayanıyor; pratikte ise bu sınır, dünya nüfusunun farklı gelir grupları arasında dramatik biçimde eşitsiz şekilde tüketiliyor. Bu eşitsizliğin güncel göstergesi, İngiltere merkezli yardım ve kalkınma kuruluşu Oxfam tarafından “Pollutocrat Day” olarak adlandırılıyor ve bu yıl 10 Ocak 2026’ya denk geldi. “Pollutocrat” terimi, kirlilik (pollution) ve zengin elit / servet sahibi yönetici sınıf kelimelerinin birleşiminden oluşuyor. Dolayısıyla sadece “kirleten” değil, serveti ve gücü sayesinde orantısız biçimde kirleten ve bundan sorumluluk kaçırabilen kişi/sınıf anlamını taşıyor.
Birleşik Krallık'taki en zengin %0,1'lik kesimin her bir bireyi, ortalama 8 günde, en alttaki %50'lik kesimde yer alan birinin tüm yıl boyunca ürettiğinden daha fazla karbon kirliliği yaratıyor. Küresel ölçekte, sadece en zengin %1'in bir yıl içinde ürettiği emisyonların, yüzyılın sonuna kadar tahmini 1,3 milyon iklim değişikliği kaynaklı ölüme neden olacağı öngörülüyor.
Dünyanın süper zenginlerinin on yıllardır süregelen aşırı emisyon tüketimi, düşük ve alt-orta gelirli ülkelerde de ciddi ekonomik hasarlara yol açıyor; bu zararın 2050 yılına kadar 44 trilyon dolara ulaşabileceği belirtiliyor.
Küresel olarak üzerinde mutabık kalınan 1,5 derecelik sınırda kalabilmek için, dünya nüfusunun en zengin %1'inin emisyonlarını 2030 yılına kadar %97 oranında azaltması gerekiyor. Bu arada, iklim krizine en az neden olanlar (iklim değişikliğinin en çok etkilenecek düşük gelirli ülkelerdeki topluluklar, yerli gruplar, kadınlar ve kız çocukları) bu durumdan en kötü şekilde etkilenecek olanlar.
Yaşam tarzlarından kaynaklanan emisyonların yanı sıra, dünyanın süper zenginleri aynı zamanda en kirli endüstrilere yatırım yapıyor. Oxfam'ın araştırması, her bir milyarderin, yılda ortalama 1,9 milyon ton karbondioksit üreten şirketlerde yatırım portföyü taşıdığını ve bunun dünyayı iklim çöküşüne daha fazla hapsettiğini ortaya koyuyor.
Dünyanın en zengin bireyleri ve şirketleri aynı zamanda orantısız bir güce ve nüfuza sahip. Örneğin, Brezilya'da düzenlenen son COP zirvesine katılan fosil yakıt şirketi lobicilerinin sayısı (1.600 katılımcı), ev sahibi ülke dışındaki tüm delegasyonlardan daha fazlaydı.
