Açıklamada, geçen yıl Brezilya'nın Belém kentinde Amazon kıyısında dünyanın dört bir yanından gelen halklarla birlikte yürüdükleri hatırlatıldı. Yerli halkların toprak hakları, işçilerin güvenceli gelecek talebi ve köylülerin tohum ile su mücadelesinin aynı sokakta buluştuğu belirtilen açıklamada, bu mücadelenin Antalya'da sürdürüldüğü vurgulandı. Basın açıklaması Halime Şaman tarafından okundu.
Belém–Antalya Adil Geçiş Mekanizması
Sendikaların, yerli halkların, feminist hareketlerin, gençlerin ve iklim adaleti örgütlerinin ortak mücadelesiyle COP30'da bir adil geçiş mekanizması geliştirilmesinin kararlaştırıldığı hatırlatıldı. Hareketlerin Belém–Antalya Adil Geçiş Mekanizması (BAM) adını verdiği bu kazanımın Antalya'da nasıl işleyeceğinin şu günlerde belirlendiği ifade edildi.
Zirve, mekanizmanın toplantılar ve teknik raporlarla sınırlı kalmaması gerektiğini savundu. İşçilerin, sendikaların, kadınların, köylülerin, yerli halkların ve etkilenen toplulukların kararlarda söz sahibi olması gerektiği belirtilen açıklamada, mekanizmanın sahada uygulanmasını sağlayacak bütçe, görev tanımları ve kamuoyuna hesap verme yükümlülüğü talep edildi.
Fosil yakıtlardan çıkış için takvim talebi
Açıklamada adil geçişin yönünün fosil yakıtlardan çıkış olduğu vurgulandı. Kömür, petrol ve gazdan çıkış için bir takvim belirlenmesi, yeni fosil yakıt projelerine ve teşviklerine son verilmesi istendi. Tarihsel olarak en çok kirleten ülkelerin daha hızlı çıkış yapması, Küresel Güney'in dönüşümü için de borç yaratmayan, karşılıksız kamusal finansman sağlaması gerektiği kaydedildi.
COP31'e ev sahipliği yapan Türkiye'den de kömürden çıkış için tarihleri, bütçesi ve sorumluları belli bir plan açıklaması beklendiği belirtildi.
İşçiler için güvence: "Kimse ekmeğiyle nefesi arasında seçim yapmamalı
Bir madenin ya da termik santralin kapanış tarihi belli olduğunda, orada çalışanların ertesi gün ne yapacağının da belli olması gerektiği ifade edildi. Ücret ve sosyal güvenlik haklarının korunması, insana yakışır ve sendikalı işler yaratılması talep edilen açıklamada, taşeron işçilerin de plana dahil edilmesi gerektiği vurgulandı. Maden sahalarının onarımı ve kirlenen suların temizlenmesinin şirketlerin sorumluluğunda olması, kapanış ve bölgesel dönüşüm planlarının işçiler ve bölge halkıyla birlikte hazırlanması istendi. Açıklamada, "Kimse ekmeğiyle nefesi arasında seçim yapmaya zorlanmamalı" denildi.
Yenilenebilir enerjide kamusal ve demokratik model
Zirve, kömürden çıkış sürecinde tarım alanlarının, meraların ve ormanların yeni enerji yatırımlarına feda edilemeyeceğini belirtti. Yenilenebilir enerji projelerinde üretimin nerede, ne kadar ve kimin için yapılacağına şirketlerin tek başına karar veremeyeceği vurgulanan açıklamada, enerjinin temel bir hak olarak görüldüğü ve kamusal, demokratik bir enerji sisteminin doğanın haklarını gözetmesi gerektiği ifade edildi. Karbon piyasalarıyla kirletme hakkı alınıp satılırken gerçek emisyon azaltımlarının ertelenemeyeceği de kaydedildi.
Tarım, barış ve örgütlenme özgürlüğü
Mücadelenin yalnızca enerjiyle sınırlı olmadığını belirten Halkların İklim Zirvesi, endüstriyel tarıma karşı agroekoloji ve gıda egemenliğini, savaş ve militarizme karşı barışı savunduklarını açıkladı. Toprağına, suyuna ve yaşam alanına sahip çıkan insanların baskıyla karşılaşmadan örgütlenebilmesi talebi de yinelendi. Açıklamanın sonunda Belém Halkların Zirvesi'ni örgütleyenlere ve Antalya'daki buluşmayı dayanışmalarıyla mümkün kılan tüm hareketlere teşekkür edildi.