Antalya'da devam eden Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nın (COP31) ilk haftası geride kalırken, 14 Kasım'daki müzakereler iklim krizine karşı uluslararası işbirliğinin önündeki yapısal sorunları bir kez daha ortaya koydu. İklim finansmanı, uyum politikaları, kayıp ve zarar mekanizmaları, karbon piyasaları, tarım ve gıda güvenliği gibi yaşamsal başlıklar müzakere edilirken, iklim krizinin etkilerini en ağır biçimde yaşayan halkların ihtiyaçlarına yanıt verecek somut ve adil çözümler hâlâ belirsizliğini koruyor.
İklim Finansmanı Bir Yardım Değil, Tarihsel Sorumluluktur
COP31'in ilk haftasında iklim finansmanı, Küresel Uyum Hedefi ve kayıp-zarar mekanizmaları gündemdeki yerini korudu. Ancak uyum göstergelerinin geliştirilmesi, ulusal planların hazırlanması ve finansman mekanizmalarının işleyişine ilişkin görüşmeler, bu çalışmaların hayata geçirilmesi için gerekli kaynaklar sağlanmadığında tek başına yeterli değildir.
Küresel Güney ülkelerinin iklim krizine uyum sağlayabilmesi, afetlerin yol açtığı kayıpları karşılayabilmesi ve halkların yaşam koşullarını koruyabilmesi için yeni borç yükleri yaratmayan, hibe temelli ve doğrudan erişilebilir finansman gereklidir. Tarihsel emisyonların sorumluluğunu taşıyan ülkeler, finansman yükümlülüklerini belirsiz taahhütlere ve gelecekteki müzakerelere ertelememelidir. İklim adaleti, finansman miktarlarının artırılmasının yanı sıra kaynakların kim tarafından, kimin yararına ve hangi koşullarda kullanılacağına halkların karar verebilmesini gerektirir.

Karbon Piyasaları Değil, Gerçek Emisyon Azaltımı
Paris Anlaşması'nın 6. maddesi kapsamında karbon piyasalarının işleyişi ve denetimi yeniden ele alındı. Ancak emisyonların alınıp satılabilir kredilere dönüştürülmesi, fosil yakıt kullanımının kaynağında azaltılmasının yerini alamaz.
Karbon kredileri üzerinden yürütülen denkleştirme uygulamaları, kirletici faaliyetlerin sürdürülmesine gerekçe oluşturabildiği gibi ormanların, toprakların ve diğer doğal varlıkların yeni finansal araçlara dönüştürülmesi riskini de taşıyor. Özellikle yerli halkların ve yerel toplulukların toprak haklarını gözetmeyen projeler, iklim çözümü adı altında yeni eşitsizlikler yaratabiliyor.
Fosil yakıtlardan adil, planlı ve bağlayıcı bir çıkış takvimi oluşturulmalı; enerji dönüşümü emekçilerin haklarını, yerel toplulukların ihtiyaçlarını ve ekosistemlerin bütünlüğünü koruyacak biçimde gerçekleştirilmelidir.

Gıda Güvenliği Şirketlerin Değil, Halkların Egemenliğinde Sağlanır
14 Kasım'da tarım ve gıda güvenliğinin ele alınması, iklim krizinin yalnızca enerji politikalarıyla sınırlı olmadığını hatırlatıyor. Ancak tarımsal üretimi şirketlerin yatırım fırsatları ve teknolojik verimlilik hedefleri üzerinden değerlendiren yaklaşımlar, gıda sistemlerindeki eşitsizlikleri gidermekte yetersiz kalacaktır.
Kuraklık, su kıtlığı ve aşırı hava olayları karşısında küçük çiftçilerin, tarım işçilerinin ve kırsal toplulukların korunması öncelik olmalıdır. Tohum, toprak ve su üzerindeki şirket denetimini artıran uygulamalar yerine agroekolojik üretim, yerel bilgi ve gıda egemenliği desteklenmelidir. Gıda, piyasanın kâr beklentilerine bırakılacak bir meta değil, temel bir insan hakkıdır.

Gençler Yalnızca Geleceğin Değil, Bugünün de Karar Vericileridir
COP31'in 14 Kasım tematik gündeminde çocuklar, gençler, eğitim ve becerilerin yer almasını önemli buluyoruz. Ancak gençlerin iklim politikalarına katılımı, yalnızca konferanslarda söz almaları veya eğitim programlarına dahil edilmeleriyle sınırlı kalmamalıdır.
İklim krizinin sonuçlarıyla yaşamları boyunca karşı karşıya kalacak gençler; kadınlar, LGBTİ+'lar, engelliler, yerli halklar, emekçiler ve iklim krizinden orantısız biçimde etkilenen diğer topluluklarla birlikte karar alma mekanizmalarında gerçek söz ve yetki sahibi olmalıdır. Adil dönüşüm, yalnızca yeni iş alanları ve beceriler yaratmak değil; güvenceli istihdamı, kamusal hizmetleri ve toplumsal eşitliği güvence altına almak demektir.

Müzakere Masalarından Halkların Ortak Mücadelesine
COP31'in ikinci haftasına girilirken hükümetlere çağrımız, teknik görüşmelerin ardına sığınmak yerine iklim krizinin aciliyetine uygun, bağlayıcı ve adil kararlar almalarıdır.
Dün, 14 Kasım Küresel Eylem Günü'nde Antalya sokaklarında bir araya gelen ekoloji hareketleri, sendikalar, kadın ve gençlik örgütleri, yerel direnişler ve uluslararası dayanışma ağları ortak bir iradeyi ortaya koydu: İklim krizine karşı mücadele, yaşamın bütün alanlarını kapsayan bir adalet mücadelesidir.
Bu ortak iradeyi, 15-18 Kasım tarihlerinde Mimar Sinan Kongre Merkezi'nde düzenlediğimiz Halkların İklim Zirvesi'nde büyütüyoruz. Farklı coğrafyalardan ve mücadele alanlarından gelen halkların deneyimlerini, taleplerini ve çözüm önerilerini buluşturarak yalnızca mevcut politikaları eleştirmeyi değil, demokratik ve ekolojik bir yaşamın somut alternatiflerini birlikte geliştirmeyi hedefliyoruz.
İklim adaleti ertelenemez. Halkların yaşamı müzakere konusu yapılamaz.