Türkiye’de yaşayan nesli tehlike altındaki kuş türlerinden üveyik ve elmabaş patka, avlanmalarına hâlâ izin verilen canlı türleri arasında. Geçtiğimiz yıl, iki kuş türünün avının yasaklanması için bir araya gelen sivil toplum kuruluşları ve doğa severler, Dünya Biyolojik Çeşitlilik Günü’nde çağrılarını yineledi. Doğa severler, her sene ava açılacak canlı türlerini belirleyen Merkez Av Komisyonu’ndan üveyik ve elmabaş patkaların avının yasaklanmasını talep ederek herkesi change.org/yasasinkuslar adresinden başlattıkları kampanyaya destek olmaya çağırdı.

Kuşlar Vurulmasın 1

Fotoğraf: Birol Hatinoğlu

Yaşasın Kuşlar

Merkez Av Komisyonu, her yıl mayıs ayında toplanarak sene içerisinde ava açılacak canlı türlerini, av günlerini ve alanlarını belirliyor. Geçen sene bir araya gelen, Magma’nın da içinde bulunduğu 27 kurum ve 100 bine yakın doğa sever kampanya düzenlemiş, üveyik ve elmabaş patkaların avının yasaklanmasını talep etmişti. Ancak kampanyayı dikkate almayan komisyon, iki türün avına izin vermişti. Tekrar bir araya gelen kurumların ortak talebi, komisyonun mayıs ayında gerçekleşecek toplantısında nesli tehlikedeki kuşların avını tamamen yasaklaması. Zira, komisyonun bir görevi de korunması gereken hassas türleri belirlemek.

Üveyik ve Elmabaş Patka Hızla Yok Oluyor

Üveyik ve Elmabaş Patka, Dünya Doğayı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği’nin (IUCN), Kırmızı Listesi’nde bulunuyor. Türlerin yok oluşunun sebeplerinin başında doğal yaşam alanlarının yok edilmesi ve avcılık geliyor. Çalışmalar, üveyiğin (Streptopelia turtur) nüfusunun 1980’den bu yana yüzde 78, elmabaş patkanın (Aythya ferina) nüfusunun ise yüzde 30 ila 49 oranında azaldığını gösteriyor. Ancak 2019-2020 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu toplantısında alınan kararla, av sezonu boyunca bir avcının üç bireye kadar üveyik, iki bireye kadar elmabaş patka vurmasına izin verildi.

Kuşlar Vurulmasın 2

Fotoğraf: Birtan Gökeri

“Avcılık gibi faaliyetlerin yasaklanması şart”

Doğa Derneği Koruma Programı Koordinatörü Itri Levent Erkol, komisyonun bilimsel raporları yok saydığını söylüyor: “Türkiye’de nesli küresel ölçekte tehlike altında olan 24 kuş türünden ikisi olan üveyik ve elmabaş patkanın avlanması hâlâ serbest. Bu türler korunması gerekirken, avcıların isteğiyle ava açılıyor. Yayınladığımız raporla bir kere daha nesli tehlikede olan türlerin durumunu ve bu konu değerlendirilirken göz ardı edilen bilimsel verileri ortaya koyduk.”

Erkol, avcılığın salgınlarla ilgisine de dikkat çekti: “COVID-19 gibi pandemiler, zoonoz yani hayvan kaynaklı salgınlar olarak sınıflandırılıyor. Koronavirüs salgını süresince evlerimizde kalmamız gereken bu dönemde, insanların yaban hayvanlarıyla yakın temas kurduğu avcılık gibi faaliyetlerin tümüyle yasaklanması şart. Dünya Biyolojik Çeşitlilik Günü’nde doğamızın korunması için yeniden dile getirdiğimiz bu talep, artık yetkili kurumlar tarafından dikkate alınmak zorunda. Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, IUCN Ulusal Komitesi ve Merkez Av Komisyonu üyesi kurum, kuruluş, sivil toplum örgütü ve akademisyenlerden talebimiz: Nesli dünya ölçeğinde tehlike altında olan üveyik ve elmabaş patkayı ava kapatması ve nesli tehlikedeki türlerin avını tamamen yasaklaması.”