Yıldızlara Safari etkinlik dizisi fikri nasıl ortaya çıktı?

Magma dergisinin ilk sayısında yer alacak Karia konusunun çekimleri için Bafa Gölü çevresinde çalışmalara başlamıştım. Astronomi tutkum olduğu için fotoğraflarımı hep gökyüzüyle ilişkilendiririm. Karanlık gökyüzünün olduğu her yer, bu türde fotoğraflar çekmek için uygundur. Bafa Gölü çevresi de karanlık gökyüzü konusunda şanslı bir coğrafya. Bu çekimlerde karanlık gökyüzüyle tapınakları, binlerce yıllık kaya resimlerini, manastırları, gölü ve daha birçok detayı gökyüzüyle birleştirme şansım oldu. Çekim sürecinde gördüğüm yerleri ve yaşadığım deneyimleri başkaları da yaşasa eminim benim kadar keyif alırdı diye düşündüm. Bu düşünce ile birlikte yeni bir macera başlamış oldu.

Yıldızlara Safari Dört Yaşında 1

Yıldızlara Safari dört yaşına giriyor. Şimdiye kadarki serüveninizi anlatabilir misiniz?

Magma dergisinin çekimi devam ederken bu büyülü coğrafyayı ve hikâyeleri “Tutulma Avcıları” projesindeki ekip arkadaşım Elçin Elgin’e anlattım. Astronomi, astrofotoğraf, arkeoloji ve tarihin iç içe olduğu bir gezi etkinliği hayal ettik. Projenin hayata geçecek olgunluğa ulaşması için hemen altyapı çalışmalarına başladık. İçeriği oluştururken kendimize hep şu soruyu sorduk: Ben olsam bu etkinliğe gider miydim? Cevabımız kesinlikle evet oluncaya kadar etkinliğin içeriğini şekillendirmeye devam ettik. Sıra etkinliğin adını koymaya geldi. Sonuçta etkinliğimiz dağları, gölü, doğa yürüyüşlerini içeren ve gece yıldızların altında son bulan bir safari olacaktı. İsmi de kendiliğinden ortaya çıktı: Yıldızlara Safari.

Bütün gök olaylarını takip ediyor, hepsinde etkinlik düzenliyor musunuz?

Evet, bütün önemli gök olaylarını takip ediyor, her biri için ayrı içerikler hazırlıyoruz. Etkinliklerimizi ise Yıldızlara Safari ekibimizin ve çözüm ortaklarımızın uygunluğuna göre düzenliyoruz.

Yıldızlara Safari’nin bir etkinliği nasıl geçiyor, neler yapıyorsunuz?

"Yıldızlara Safari" etkinliği her yaş grubuna hitap eden bir eğitim projesi. Tutulma Avcıları'nın gerçekleştirdiği bu etkinlikte, astronomi ve astrofotoğraf başta olmak üzere birçok dalda eğitim veriliyor. Katılımcılar aynı zamanda tarih, arkeoloji ve arkeoastronomi konularını deneyimliyor; doğa ve tarih yürüyüşleri yapıyor. Etkinliğin gerçekleştiği tarihe göre; ışık kirliliği az olan bölgelerde Ay ve gezegen gözlemleri yapılıp meteor yağmurları izlenebiliyor. Bir meteor yağmurunda atmosfere giren meteorların tanımlaması, hangi açıyla atmosfere girdiği ve gözlem tekniklerine kadar birçok bilimsel çalışma yapılıyor. Amatör astronominin geniş kitlelere ulaşabilmesi adına bilim insanları eşliğinde dersler işleniyor. Güneş sitemi ve takımyıldızlar öğreniliyor. Meraklı katılımcılarımızla astrofotoğraf üzerine uygulama çalışmaları gerçekleştiriliyor.

Yıldızlara Safari Dört Yaşında 2

Dördüncü yıla özel bir planınız var mı? Nasıl kutlayacaksınız?

Dördüncü yılımızı sosyal medya hesabımızdan gerçekleştireceğimiz canlı yayınla kutlamayı planlıyoruz. Yayınımız 7 Mayıs’ta 21.30’da www.instagram.com/yildizlarasafari adresinde başlayacak. Etkinliğin başından beri bizimle olan, birden çok etkinliğimize katılan kıdemli safaricilerimiz ve heyecanla bizi takip etmeye başlayan yeni takipçilerimizle birlikte olacağız. Dördüncü yılımıza özel sürpriz hediyeler de planlıyoruz.

Korona salgını herkesin planlarını etkiledi. Yıldızlara Safari’nin gelecek etkinlik planları ne durumda?

Korona salgını dünya genelinde yapılan tüm etkinliklerin ertelenmesine neden oldu. Ancak Yıldızlara Safari farklı disiplinleri bir araya toplayan bir etkinlik olduğu için sürece uyum sağlamamız zor olmadı. Sosyal medya hesaplarımızdan yaptığımız yayınlarla etkinliğimizi farklı şekilde yürütmeye devam ediyoruz.

Pandemi dönemi insanlığın doğaya verdiği önemi sorgulamasını sağladı. Bizim etkinliklerimiz de, içeriği gereği, doğa ile iç içe olmayı gerektiriyor. Süreç iyiye gitmeye başladığında etkinliklerimize hızla devam edeceğiz.

Yıldızlara Safari Dört Yaşında 3

Magma fotoğrafçısı ve astrofotoğrafçı Kubilay Akdemir.

Gökyüzü meraklıları etkinliklerinizden nasıl haberdar olabilir?

Gökyüzü meraklıları etkinliklerimizden aşağıdaki sosyal medya hesaplarımızı takip ederek haberdar olabilirler. Adreslerimiz şöyle:

www.instagram.com/yildizlarasafari

www.instagram.com/tutulmaavcilari

www.facebook.com/yildizlarasafari

www.facebook.com/tutulmaavcilari.eclipsehunters

Ayrıca yildizlarasafari@gmail.com adresinden de tüm meraklılar bizimle iletişime geçebilir.

Özellikle şehirlerde, yıldızları görmek pek mümkün değil. Bunun nedeni nedir?

Maalesef insanlar bir şeyin değerini onu kaybettiği zaman anlıyor. Doğa örneğin. Yanlış kentleşme ve israf, enerjinin boşa harcanmasına neden oluyor. Bugün bir ağaç gölgesi için ücret ödeyip piknik alanlarına gidiliyor. Işık kirliliği dolayısıyla yıldızları görmek için ise karanlık yerlere gitmeniz gerekiyor. Bu da kilometrelerce yol demek.

Yıldızlara Safari Dört Yaşında 4

Peki, ışık kirliliği nasıl engellenebilir?

Işık kirliliği; yanlış zamanlamayla, yanlış yönde, yanlış miktarda ve yanlış yerde ışık kullanılmasıyla oluşuyor. Kutup yıldızı nerede? Samanyolu’nun hangi kolu daha belirgin? Takımyıldızlar, gökadalar ve daha nice heyecan verici güzellikleri göremiyoruz. Haliyle tedavisi de sorunun kendisinde. Şehir içindeki her türlü ışığın yanlış kullanımı farkında olmadan stres katsayımızı da arttırıyor. Doğamız gereği sessizliğe, dinlenmeye ve karanlığa ihtiyaç duyuyoruz.

Türkiye’de hâlâ gökyüzünü, yıldızları net görebildiğimiz yerler var mı?

Evet hâlâ var. Kimi büyükşehirlerin dışında kalan bölgeler ile doğu ve güneydoğu bölgelerinde muazzam bir gökyüzü bizleri bekliyor. Batıda ise nadir yerler bulunuyor.

“Milyarlarca gökcismi sizi çağırıyor”

Yıldızlara Safari projesini, en büyük destekçilerinden, Ege Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri bölümünden Prof. Dr. Serdar Evren’e sorduk.

Yıldızlara Safari Dört Yaşında 5

Akademisyen olarak Yıldızlara Safari projesini nasıl değerlendiriyorsunuz? Artıları, eksileri neler?

Yıldızlara Safari'nin ülkemizde organize edilen hiçbir etkinliğe benzemediğini baştan belirtmek isterim. Çünkü bu etkinlik bir yaz okulu, kış okulu gibi sadece öğretiden oluşmuyor. Ekip üyeleri bu etkinliği amatör ruh ama profesyonel bakış açısıyla yapıyorlar. Katılımcılar bu yüzden karşısındaki ekibi kendilerine çok yakın hissedip rahatça soru sorabiliyor ve kaynaşabiliyor. Güleryüz ve bilimi topluma indiren popüler dil ile anlatımlar, fotoğraf tekniğinin sabırla aktarıldığı uygulamalar, antik alanlar arasındaki keyifli geziler Yıldızlara Safari'yi birçok kere daha gelinebilir kılıyor. Her bir katılımdan ayrı zevk alan konuklar gökyüzünün eşsiz derinliği içinde farklı olaylara şahit oluyorlar. Düzenlenen etkinliklerde yaş sınırı olmaması da ailelerin rahatlıkla etkinliğe adapte olmasını sağlıyor. Çocuklara yönelik atölye çalışmaları, anlatımlar ve uygulamalar tüm bireyleri çocukluk günlerine döndürecek kadar zevkli geçiyor. Onun için Yıldızlara Safari insanları gökyüzüyle bütünleştirmede araç oluyor. Onun için Yıldızlara Safari kendi iç dinamiğini hiç kaybetmiyor.

İnsanlarda gökyüzü merakı nasıl oluşturulabilir?

Gökyüzü merakını oluşturabilmek için önce "gök virüsünü" insanlara verebilmek gerekiyor. Korunmaya gerek yok. Bedeninizi ve ruhunuzu açık bırakın o sizi bulur, içeri girer ve çoğalır. Artık geri dönemeyeceğiniz bir uzay yolculuğundasınız. Bunun için tek koşul karanlık bir gökyüzü altında olabilmek. Gökyüzüyle bütünleşmek böyle bir şeydir. Işık kirliğinden uzakta derinliklerin içinde zamanın nasıl geçtiğini anlayamamak budur. Bir deniz gözlüğü kullanarak denizin içinde daldığınızda deniz yaşantısıyla baş başa kalırsınız ve dışarıyla ses dahil bütün bağlarınız kesilir. Sadece kendi nefesinizi duyar ve derin maviyi izlersiniz, daha daha diyerek dalıp gidersiniz. Teleskopla da derin maviyi bu sefer gökyüzünde yakalama şansınız var. Teleskop merceğine gözünüzü dayadığınız anda işte o virüs girecek yeri bulmuştur kendine... Milyarlarca gökcismi sizi çağırıyor, keşfedilmeyi bekliyor, en eski uygarlıklardan beri. Milyarlarca insan gördü aynı gökyüzünü ve görmeye de devam edecek, bunun bir parçası olmak sizin elinizde...