COP31'de 16 Kasım'da açıklanan Antalya Yapay Zekâ Taahhüdü, Avrupalı çevre kuruluşu Beyond Fossil Fuels (BFF) tarafından büyük teknoloji şirketlerine gerçek iklim etkilerini ele alma zorunluluğu getirmeden “yeşil bir damga” vuran bir girişim olarak nitelendirildi. Kuruluş, yeni veri merkezlerinin küresel ölçekte fosil gaz kullanımının yaygınlaşmasının başlıca itici güçlerinden biri olduğunu vurgulayarak, taahhüdün fosil yakıtlardan çıkış (TAFF) ve adil geçişin finansmanı gibi COP31'in önemli gündem maddelerinden dikkatleri uzaklaştırdığını belirtti.
BFF Kurumsal Kampanyalar Sorumlusu Jill McArdle, taahhüdün yapay zekânın kontrolsüz büyümesini düzenlemediğini ve verilen sözlerin belirsiz olduğunu ifade etti. McArdle, “Enerjiyi yoğun biçimde tüketen veri merkezleri; konutların, ulaşımın ve sanayinin acil temiz ve uygun fiyatlı elektrik ihtiyacıyla rekabet ediyor” uyarısında bulundu.

Ohio’nun New Albany kırsalına serpilmiş bu devasa ve geometrik yapı, Google’ın veri merkezlerinden birinin havadan görünümü. Büyük dil modellerinin eğitimi, karmaşık algoritmaların işlenmesi ve derin öğrenme gibi süreçler veri merkezlerine duyulan ihtiyacı hem sayı hem de kapasite olarak katlanarak artıyor. Fotoğraf: GOOGLE Arşivi
Açıklamada, veri merkezlerinin elektrik şebekeleri üzerindeki baskısının Avrupa'daki önemli sektörlerin elektrifikasyonunu nasıl engellediğine ilişkin örneklere de yer verildi. Danimarka'da veri merkezlerinden gelen yoğun şebeke bağlantı taleplerinin yarattığı uzun bekleme süresi nedeniyle Lidl'ın araç filosunu elektriklendiremediği, ülkenin ise veri merkezlerinin şebekeye erişimdeki önceliğini azaltmaya yönelik önlemler aldığı belirtildi. İrlanda ve Hollanda'da ulaşımın elektrifikasyonunun sekteye uğradığı, İspanya'da ise çelik ve kimya sanayisinin uygun fiyatlı temiz enerjiye erişebilmek için veri merkezlerinin şebeke bağlantısındaki önceliğinin düşürülmesini talep ettiği aktarıldı.
BFF, hükümetleri teknoloji milyarderlerinin çıkarlarına hizmet eden bu genişlemenin maliyetini yerel topluluklara yüklememeye çağırdı. Kuruluş; yapay zekâ için yeni fosil yakıt yatırımlarına izin verilmemesini, veri merkezlerinin ilave yenilenebilir enerji kaynaklarıyla çalışmasının zorunlu tutulmasını ve teknoloji şirketlerinin her bir tesisin enerji ve su tüketimiyle kullandığı elektrik kaynaklarının dağılımını kamuoyuna açıklamasını talep etti.