Aramızdan 2013 yılında ayrılan gezgin, fotoğrafçı ve yazar Servet Somuncuoğlu’nun sözlü tarih kitabı Don Kazakları yeniden okurla buluştu. İlk kez 2004 yılında basılan kitap, düzenlenmiş metinleri ve yeni resim ilaveleriyle tekrar yayımlandı. Matbuat Yayın Grubu tarafından Servet Somuncuoğlu Dizisi kapsamında yayımlanan kitapta, Manyas ve Akşehir Kazakları ile Kars Malakanlarının yüzyıllara dayanan göç hikâyesinin Türkiye durağı, öncesi ve sonrasıyla anlatılıyor.

Kitapta, Somuncuoğlu’nun Kazaklar ve Malakanların yaşadığı bölgelerde yaptığı araştırmalarına ve bu toplulukların Türkiye’de kalan üyeleriyle yüz yüze yaptığı görüşmelere yer verilmiş. ABD ve Rusya Soğuk Savaş döneminde, upuzun sakallı erkekleri ve rengârenk kıyafetli kadınları, dini ve kültürel bağlılıkları, balıkçılık ve değirmencilikle meşhur Kazakların kendi ülkelerine gelmeleri için ciddi bir rekabete girişmiş. Kitapta, bu rekabetin birinci elden şahitleri olan Kazaklarla yapılan söyleşilerin yanı sıra konu hakkında çalışma yapan bilim insanlarının görüşlerine de yer verilmiş. Servet Somuncuoğlu, kıymetli bir sözlü tarih niteliğindeki “Don Kazakları: Manyas ve Akşehir Kazakları ile Kars Malakanları” kitabını “Bu bir bilgi kitabı değil, sevgi kitabıdır” diye tarif ediyordu.

Yüzyıllık Göçlerin Hikâyesi 1

Servet Somuncuoğlu.

Servet Somuncuoğlu, 6 Ağustos 2013’te 49 yaşındayken kalp krizi sonucu aramızdan ayrıldı. Çeşitli belgesellere imza atan Somuncuoğlu, Türk tarihinin antik döneminin belgeleri olan kaya resimleriyle ilgili olarak, Rusya, Çin, Moğolistan, Kazakistan, Kırgızistan, Azerbaycan, Kosova, Macaristan,

Avusturya, Kanada, Brezilya ve Hollanda’da çekimler yaptı. Bu çalışmaları eşsiz birer kaya resimleri albümü özelliği taşıyan üç önemli kitabın temellerini attı: Taştaki Türkler (2008), Saymalı Taş – Gökyüzü Atları (2011) ve Damgaların Göçü – Kurgan (2012).

Taştaki Türkler kitabı, 2008’de Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Sedat Simavi Sosyal Bilimler Araştırma Ödülü’nü kazandı.